Το kind of blue θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι ο δίσκος που άλλαξε την ιστορία της τζαζ μουσικής, την έβγαλε από τα κακόφημα μπαρ της Νέας Υόρκης, βάζοντας την πλέον στο σπίτι κάθε ψαγμένου μουσικόφιλου. Σήμερα αν κάποιος θεωρεί τον εαυτό του σοβαρό ερευνητή της μαύρης μουσικής οφείλει να τον έχει στη δισκοθήκη του, όντως περήφανος γι’ αυτόν. Είναι ο δίσκος στον οποίο συμμετέχουν οι δύο μεγαλύτεροι μουσικοί στην ιστορία της τζαζ για μένα, ο Miles Davis και ο John Coltrane. Ο Davis είναι ο Beethoven του εικοστού αιώνα, μια ανεπανάληπτη μουσική μεγαλοφυΐα που χάρη στην τόλμη και στην πρωτοποριακή του διάθεση, πήρε την μουσική από το χέρι και την οδήγησε σε άγνωστα μέχρι τότε, μυστικιστικά τοπία.

 

Το kind of blue αποτελείται μόνο από 5 κομμάτια κι όμως κατάφερε με τις ανεπανάληπτες νότες και μελωδίες του να πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα και να γίνει ένας από τους δίσκους με την μεγαλύτερη επιρροή στην ιστορία της μουσικής εν γένει.

Τα κομμάτια είναι τα εξής :

  1. So what
  2. Freddie Freeloader
  3. Blue in green
  4. All blues
  5. Flamenco sketches

 

Υπάρχει κάτι μαγικό, κάτι ανεξήγητο σε αυτό το δίσκο και το καταλαβαίνει κανείς από τις πρώτες νότες του πρώτου κομματιού. Ο Davis παίζει την τρομπέτα σαν σαμάνος μάγος, αφήνοντας τις νότες να πλημμυρίσουν τον τόπο με την πραότητα, την απλότητα και την ομορφιά τους, σαγηνεύοντας κάθε απαιτητικό ακροατή. Δεν θα άλλαζα ούτε μία νότα από αυτό το άλμπουμ αν μπορούσα, είναι από τους δίσκους που πρέπει να τους ακούσεις προσεκτικά χωρίς να κάνεις τίποτα άλλο παράλληλα, απλά να κάτσεις κάπου άνετα και να παραδοθείς στην τελειότητα της μουσικής του, για να αντιληφθείς τον ανεκτίμητο θησαυρό που κρύβει καλά μέσα στο σεντούκι του. Το Blue in green είναι απλά θεϊκό, το συναισθηματικότερο τζαζ κομμάτι που άκουσα στη ζωή μου, ένας μουσικός παράδεισος 5 λεπτών. Μετά την ακρόαση του νιώθεις διαφορετικός για κάποιον ανεξακρίβωτο λόγο, σαν να έχεις χάσει ένα μεγάλο βάρος από πάνω σου, πιο ήρεμος και ανάλαφρος ευχαριστείς το Θεό που σε έκανε άνθρωπο και αξιώθηκες να ακούσεις κάτι τόσο μεγαλειώδες και υπερανθρώπινο. Το προτείνω ανεπιφύλακτα σε οποιονδήποτε, δεν χρειάζεται να είναι τόσο ευαίσθητος ή ρομαντικός, αρκεί να έχει το ελάχιστο ποσοστό συναισθήματος μέσα του.

 

kind of blue photo2

 

Λίγο μετά τις ηχογραφήσεις αυτού του άλμπουμ το γκρουπ ( Davis, Coltrane, Evans, Adderly, Chambers, Cobb ) διαλύθηκε και ο καθένας τράβηξε το δρόμο του, αυτό όμως δίνει μεγαλύτερη αξία στο δίσκο, τον καθιστά μοναδικό. Όλοι τους έπαιξαν ελεύθερα, αχαλίνωτα θα μπορούσε κανείς να πει, χωρίς περιορισμούς, με μοναδική έγνοια να ανανεώσουν την τζαζ μουσική εκ βάθρων, κάτι που τελικά κατάφεραν αν κρίνουμε από το αποτέλεσμα. Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Davis, ήταν όλοι τους κάτι σαν επιστήμονες του ήχου, τόσο πολύ είχε ασχοληθεί ο καθένας με το όργανο του και την μουσική σημειογραφία που ακόμα και η πόρτα να έτριζε, ήξεραν τι νότα είναι. Νομίζω πως η λέξη κλειδί για την κατανόηση του άλμπουμ είναι ο αυτοσχεδιασμός, που από τότε έγινε το βασικό στοιχείο της φρι τζαζ μουσικής.

 

Ο Miles Davis όπως και πολλοί άλλοι ταλαντούχοι καλλιτέχνες δεν έζησε παραδεισένια, μέσα στην άνεση και την ευτυχία, αλλά πολέμησε καθημερινά με τους προσωπικούς του δαίμονες. Κατάφερε όμως να βγει νικητής και όχι μόνο να επιβιώσει αλλά και να μετατραπεί σε έναν από τους πιο ολοκληρωμένους μουσικούς του 20ου αιώνα. Ήταν εθισμένος στα ναρκωτικά τόσο πολύ που κάποιες φορές δεν μπορούσε να περπατήσει πάνω στη σκηνή, γι’ αυτό σταμάτησε να δίνει ζωντανές παραστάσεις για αρκετά χρόνια, παρ’ όλο που απ’ ότι φαίνεται του άρεσε αρκετά. Αν και εξαρτημένος από την ηρωίνη όμως δεν σταμάτησε να παίζει και να ηχογραφεί, ευτυχώς, χαρίζοντας μας κλασικούς δίσκους που γιγάντωσαν το όνομα της τζαζ στην παγκόσμια μουσική σκηνή και εξακολουθούν να συγκινούν τους ακροατές ακόμα και σήμερα. Ήταν πολύπλευρο ταλέντο, με μια πρόθεση ρήξης με το μουσικό κατεστημένο, προσπαθώντας να διοχετεύσει την αστείρευτη δημιουργικότητα του προς καθετί που έβρισκε ενδιαφέρον. Ασχολήθηκε με το μποξ και κατόπιν με το μπάσκετ ενώ στα τελευταία χρόνια της ζωής του άρχισε να ζωγραφίζει, με αρκετά θετικές κριτικές μάλιστα. Δεν του άρεσαν πολύ τα λόγια αλλά οι πράξεις και μάλιστα οι δημιουργικές και το απέδειξε με την ίδια τη ζωή του, η κληρονομιά που άφησε και ιδίως αυτό το άλμπουμ που υπεραγαπώ, θα βρίσκεται για πάντα στις καρδιές των ανθρώπων που λάτρεψαν τη μουσική του.

Σύνδεσμος: https://www.youtube.com/watch?v=kbxtYqA6ypM

 

 

Από τον Θωμά Χατζηθωμά

 

Προσθέστε το σχόλιό σας

Καταρχήν πρέπει να αναφέρω πως αγαπάω υπερβολικά τον Μάνο Χατζιδάκι και πως το "Xαμόγελο της Τζοκόντας" είναι ο αγαπημένος μου δίσκος του, οπότε δεν θα προσπαθήσω να είμαι ή να φαίνομαι τουλάχιστον, αντικειμενικός στην κρίση μου, αν και δεν θα μπορούσα να είμαι ακόμα κι αν το ήθελα. Πάντα στο έργο αυτού του μεγάλου δημιουργού, έδινα περισσότερη αξία στη λόγια, όπως θα την χαρακτήριζε και ο ίδιος, μουσική από ότι στη λαϊκή, η οποία προοριζόταν να τραγουδηθεί τις περισσότερες φορές στη μεγάλη οθόνη. Αυτή η λόγια μουσική, η λίγο ξένη και άγνωστη σε μας τους Έλληνες, η κλασική μουσική όπως θα την ονόμαζαν οι πιο πολλοί ακροατές, μου φαινόταν από μικρό παιδί ακόμα, πιο εντυπωσιακή, πιο θεαματική και πλούσια. Το συγκεκριμένο έργο το έχω ακούσει εκατοντάδες φορές και ακόμα παραμένει ενδιαφέρον και γοητευτικό κάθε φορά που το βάζω στο cd player. 
 
Όλος ο δίσκος είναι ορχηστρικός, που σημαίνει πως δεν υπάρχουν στίχοι, μόνο μουσική. Ο συνθέτης είχε πάντα στο μυαλό του μέχρι να πεθάνει, την ιδέα και την ακλόνητη πρόθεση να μετασχηματίσει αυτά τα κομμάτια, προσθέτοντας τους στίχους, έτσι ώστε να γίνουν ολοκληρωμένα τραγούδια, κάτι όμως που δεν κατάφερε ποτέ να πραγματοποιήσει.
 
Το έργο αποτελείται από 10 κομμάτια τα οποία είναι:
 
  1. Όταν έρχονται τα σύννεφα
  2. Κοντέσα Εστερχάζυ
  3. Η παρθένα της γειτονιάς μου
  4. Βροχή
  5. Προσωπογραφία της μητέρας μου
  6. Το κοντσέρτο
  7. Ο κύριος Νολλ
  8. Οι δολοφόνοι
  9. Βραδινή επιστροφή
  10. Χορός με τη σκιά μου.
 
 
to xamogelo tis tsokontas photo1
 
 
 
Το νήμα που συνδέει και τις 10 ξεχωριστές ιστορίες είναι η μοναχική φιγούρα μιας γυναίκας μέσα σε μια μεγαλούπολη. Ο δίσκος περιλαμβάνει μερικές από τις ομορφότερες μελωδίες που μας χάρισε ο μέγας ερωτικός και όχι μόνο, ίσως όλη η πληθώρα των καταξιωμένων Ελλήνων δημιουργών. Η "βροχή" είναι το αγαπημένο μου κομμάτι από όλο το έργο του Χατζιδάκι, η βροχή πάντα με μελαγχολούσε, με αυτό το κομμάτι την αγάπησα. Ένα κομψοτέχνημα που ξεκινάει ήρεμα, με ένα τυπικό χατζιδακικό μοτίβο για να καταλήξει σε ένα ολύμπιο, ανεπανάληπτης αισθαντικότητας, διονυσιακό φινάλε.
 
Η μοναχική γυναίκα, η κοντέσα, είναι μια άγνωστη που συνάντησε τυχαία ο Χατζιδάκις μέσα στο πλήθος, η μοναξιά και η μελαγχολία της οποίας έκαναν αλγεινή εντύπωση μέσα του. Η μεγαλούπολη είναι η 
Νέα Υόρκη, στην αγκαλιά της οποίας βρισκόταν τότε ο δημιουργός και στα στούντιο της οποίας ηχογραφήθηκε αυτό το θεσπέσιο άλμπουμ με παραγωγό τον γνωστό Quincy Jones. Και τα 10 κομμάτια είναι πλημμυρισμένα από το λυρισμό, τη νοσταλγία και τη θλίψη που αποπνέει, σαν σφραγίδα ή σαν σημάδι αναγνώρισης, από κάθε νότα αυτού του μοναδικού καλλιτέχνη.
 
Νοσταλγία για κάτι σχεδόν απροσδιόριστο, κάτι που δεν βιώθηκε όπως πρέπει, που όμως η σημασία του ήταν τόσο μεγάλη, που πρόλαβε να σχηματιστεί ως ανάμνηση στον ατελείωτο κυκεώνα της μνήμης. Και όχι μόνο αποκρυσταλλώθηκε σε μια θύμηση, αλλά αποτέλεσε από τότε το ιδανικό περιβάλλον, το χαμένο παράδεισο για τον Χατζιδάκι. Όλος ο δίσκος, όπως μας πληροφορεί ο ίδιος ο δημιουργός του, γράφτηκε με μια ανάμειξη απόγνωσης και αναθυμιάσεων σκληρής μνήμης. Σαν τα πυκνά σύννεφα που μαζεύονται απειλητικά, μαυρίζοντας τον ουρανό της μεγαλούπολης, παίρνοντας μαζί τους ανεπιστρεπτί κάθε αδύναμη αχτίδα ελπίδας για τον ορίζοντα της σωτηρίας. Μεγάλα, μαύρα σύννεφα που κουβαλάνε μαζί τους τη βροχή, μια κρύα, θλιβερή, γεμάτη παράπονο και δάκρυ βροχή, που ξεπλένει όμως στο τέλος τον πόνο και την απελπισία από τα πρόσωπα των ανθρώπων, λες και ο ουρανός ξεσπάει μανιασμένος σε καταιγίδα, μόνο γι’ αυτό το λόγο, για να σκουπίσει τη μοναξιά από τις όψεις των μελαγχολικών ανθρώπων.
 
 
to xamogelo tis tsokontas photo3
 
 
Αυτό το έργο είναι πλέον κλασικό που σημαίνει πως θεωρείται πρότυπο στο είδος του και είμαι απόλυτα σίγουρος πως θα ακούγεται με ευχαρίστηση και έναν αιώνα από σήμερα. Δεν χωράει μέσα στα στενά πλαίσια της μουσικής κριτικής, είναι υπεράνω βαθμολόγησης και αξιολόγησης, αποτελεί πλέον ένα άφθαρτο και ίσως ένα άφταστο κληροδότημα για τις επόμενες γενιές αυτής της χώρας, άλλωστε η παραγωγή μας σε αυτό το είδος μουσικής είναι αμελητέα. Ένα άλμπουμ κατάλληλο για κάθε περίσταση και κάθε γούστο, για μελέτη, για ευχάριστη ενασχόληση, για ονειροπόληση, για μελαγχολία, για περισυλλογή, για εξάσκηση. Ένα έργο – δοκίμιο πάνω στο συναίσθημα, στην μοναξιά, στην απελπισία, στην ευτυχία που ποτέ δεν έρχεται ολοκληρωτικά αλλά με δόσεις, μόνο για να μας κρατάει ζωντανούς και για να μας υπενθυμίζει πως υπάρχει. Σαν τη σιωπή πριν την άγρια καταιγίδα, τότε που τα σύννεφα μαζεύονται σιγά-σιγά για να σκεπάσουν με την καταχνιά τους τον παραδομένο ουρανό σαν κατάρα.
 
 
Ένας δίσκος που προτείνω σε κάθε ακροατή, ανεξαρτήτως ηλικίας και παιδείας, για την συγκλονιστική του μουσική αφήγηση, για τις ανεπανάληπτες, μελαγχολικές μελωδίες του, για την τρυφερή, μοναχική ιστορία που κρύβεται από πίσω του και τέλος γιατί, όπως κάθε ποιοτικό καλλιτέχνημα, μπορεί να αποτελέσει την πανάκεια για κάθε πόνο ή απώλεια που θα ενσκήψει στη ζωή μας, μέχρι η τελική, κατασκότεινη βροχή να μας πάρει τελικά μαζί της.
 
 
 
 
 
 
Από τον Θωμά Χατζηθωμά
 
 
 
Προσθέστε το σχόλιό σας
 

Το άλμπουμ Slow Train Coming είναι ένα από τα αγαπημένα μου του Bob Dylan, ίσως γιατί ήταν το πρώτο που άκουσα από αυτόν τον μεγάλο καλλιτέχνη. Έχουν γραφτεί τόνοι από κριτικές ή ακόμη και βιβλία για την ζωή και το έργο του Dylan και θα γραφτούν περισσότερα τώρα που του απονεμήθηκε το Νόμπελ. Πολλοί τον κατηγόρησαν για την αμφιλεγόμενη στροφή που έκανε στην καριέρα αλλά κυρίως στην προσωπική του ζωή. Αυτή η αλλαγή ή ίσως καλύτερα η μετάλλαξη, οφείλεται κατά κύριο λόγο σε αυτό το άλμπουμ.

Το Slow Train Coming είναι αναμφίβολα ο πιο ‘’χριστιανικός’’ δίσκος που κυκλοφόρησε, όλοι οι στίχοι και οι τίτλοι των τραγουδιών το καταδεικνύουν αυτό πασιφανώς. Όπως δήλωσε και ο ίδιος σε συνεντεύξεις της εποχής, μετά την ολοκλήρωση του ένιωσε αναγεννημένος χριστιανός. Υπάρχει ένα ενδιαφέρον ανεκδοτολογικό περιστατικό που φανερώνει την επιρροή που άσκησε πάνω του εκείνη την περίοδο η προσωπικότητα και η ζωή του χριστού. Σε μια συναυλία του το 1978 στην Καλιφόρνια κάποιος θεατής του πέταξε έναν ασημένιο σταυρό πάνω στη σκηνή. Ο Dylan δεν συνήθιζε να μαζεύει τα αντικείμενα που κατέληγαν στη σκηνή, μια απροσδιόριστη παρόρμηση όμως τον έσπρωξε να σκύψει και να πάρει το σταυρό, βάζοντας τον στη τσέπη του. Το ίδιο βράδυ στο ξενοδοχείο, πήρε το σταυρό στα χέρια του και σύμφωνα με τα δικά του λεγόμενα, βίωσε ένα έντονο όραμα, ένιωσε την παρουσία του Χριστού στο δωμάτιο. Όπως δήλωσε, αισθάνθηκε το χέρι του Κυρίου πάνω του τόσο δυνατά, που άρχισε να τρέμει ολόκληρος. Από εκείνη τη μέρα η ζωή του και φυσικά όπως ήταν αναμενόμενο για έναν καλλιτέχνη, η προσωπική μουσική του πορεία, άλλαξε θεαματικά. Μπορεί το χαρακτηριστικό αυτό συμβάν να ακούγεται σήμερα φαιδρό, μπορεί όμως να μας βοηθήσει να καταλάβουμε το μέγεθος της εμμονής, των ιδιοτροπιών και της μεγαλομανίας που διακατείχε τον καλλιτέχνη, γνωρίσματα του χαρακτήρα του που υπάρχουν ακόμα και σήμερα νομίζω.

Σαν μουσικός ο Dylan επηρέασε την συντριπτική πλειονότητα των καλλιτεχνών του είδους του, θεωρείται δεκαετίες τώρα, ως ο πατριάρχης του folk rock μαζί με την Joan Baez. Ένας πρωτοκλασάτος μουσικός με αστείρευτη δημιουργική έμπνευση και προοδευτική διάθεση. Ένας τέτοιος καλλιτέχνης είναι αδύνατο να μην προκαλέσει αρνητικά σχόλια και κριτικές. Σε αυτό συνέβαλε και ο περίεργος, τραχύς και συχνά αλαζονικός χαρακτήρας του. Ο Dylan είναι μεγάλος μουσικός και ως έξυπνος άνθρωπος το ήξερε αυτό από τότε, από τις πρώτες μέρες της δισκογραφικής του πορείας. Αυτό τον έκανε να συμπεριφέρεται ενίοτε εριστικά και υπεροπτικά. Εν ολίγοις είναι από τους καλλιτέχνες που είτε λατρεύεις τρελά, όπως πολλοί οπαδοί του, είτα μισείς αδιάλλακτα.

Όπως είπε μερικά χρόνια αργότερα ο Dylan, τα τραγούδια αυτού του άλμπουμ τον φόβισαν λίγο, άλλαξαν δραματικά τον εσωτερικό του κόσμο και δεν σκοπεύει να ξαναγράψει τέτοιου είδους κομμάτια. Εμείς ως ακροατές νιώθουμε ευγνώμονες που μια τέτοια προσωπική αλλαγή λειτούργησε τόσο δημιουργικά στην καριέρα του. Τραγούδια σαν το Gotta Serve Somebody, Slow Train ή ακόμα και το When You Gonna Wake Up αποτελούν μικρά διαμάντια της παγκόσμιας ροκ σκηνής, ακούγονται ακόμα και σήμερα στο ραδιόφωνο ή σε ροκ κλαμπ ανά τον κόσμο, χρόνια μετά την ολοκλήρωση τους.

Το άλμπουμ όπως μπορεί να υποθέσει κάποιος μετά τη θρησκευτική μεταμόρφωση του Dylan, είναι γεμάτο από αργές, μελαγχολικές μελωδίες. Βρίθει από αυτό το χριστιανικό συναίσθημα προσμονής και ελπίδας, λειτουργεί καταπραϋντικά στη ψυχοσύνθεση του ακροατή. Θα έλεγα πως αποτελεί μια ελεγεία, όχι όμως θρήνου και απόγνωσης, αλλά αισιοδοξίας και μειλιχιότητας. Η ροή του άλμπουμ είναι σταθερή, αμετάβλητη, απλά σε παίρνει μαζί της και σε κουβαλάει με ευκολία και χωρίς τα τραντάγματα αλλοπρόσαλλων, μελωδικών κυμάτων, σαν σε πλησίστια βάρκα μέσα σε ένα γαλήνιο ωκεανό αναμονής και αδερφικής αγάπης. Ηχογραφήθηκε στο Music Shoals Sound Studio με παραγωγούς τους Jerry Wexler και Barry Beckett. Τέλος, θέλω με προσωπική μου ευχαρίστηση, να αναφέρω πως τις κιθάρες μαζί με τον Dylan, ηχογράφησε και ο αξιαγάπητος Mark Knopfler, ο γνωστός κιθαρίστας των Dire straits, προσθέτοντας τις αρμόζουσες στη φύση του άλμπουμ, μπλουζ πινελιές.

 

Από τον Θωμά Χατζηθωμά

 

Προσθέστε το σχόλιό σας

1000 Characters left


Online περιοδικό ποικίλης ύλης. Ευχαριστούμε που επισκεφτήκατε την ιστοσελίδα μας.

 

Photo Gallery