ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΗΣ ΤΖΟΚΟΝΤΑΣ

06 Μαρ 2017
28 φορές
Καταρχήν πρέπει να αναφέρω πως αγαπάω υπερβολικά τον Μάνο Χατζιδάκι και πως το "Xαμόγελο της Τζοκόντας" είναι ο αγαπημένος μου δίσκος του, οπότε δεν θα προσπαθήσω να είμαι ή να φαίνομαι τουλάχιστον, αντικειμενικός στην κρίση μου, αν και δεν θα μπορούσα να είμαι ακόμα κι αν το ήθελα. Πάντα στο έργο αυτού του μεγάλου δημιουργού, έδινα περισσότερη αξία στη λόγια, όπως θα την χαρακτήριζε και ο ίδιος, μουσική από ότι στη λαϊκή, η οποία προοριζόταν να τραγουδηθεί τις περισσότερες φορές στη μεγάλη οθόνη. Αυτή η λόγια μουσική, η λίγο ξένη και άγνωστη σε μας τους Έλληνες, η κλασική μουσική όπως θα την ονόμαζαν οι πιο πολλοί ακροατές, μου φαινόταν από μικρό παιδί ακόμα, πιο εντυπωσιακή, πιο θεαματική και πλούσια. Το συγκεκριμένο έργο το έχω ακούσει εκατοντάδες φορές και ακόμα παραμένει ενδιαφέρον και γοητευτικό κάθε φορά που το βάζω στο cd player. 
 
Όλος ο δίσκος είναι ορχηστρικός, που σημαίνει πως δεν υπάρχουν στίχοι, μόνο μουσική. Ο συνθέτης είχε πάντα στο μυαλό του μέχρι να πεθάνει, την ιδέα και την ακλόνητη πρόθεση να μετασχηματίσει αυτά τα κομμάτια, προσθέτοντας τους στίχους, έτσι ώστε να γίνουν ολοκληρωμένα τραγούδια, κάτι όμως που δεν κατάφερε ποτέ να πραγματοποιήσει.
 
Το έργο αποτελείται από 10 κομμάτια τα οποία είναι:
 
  1. Όταν έρχονται τα σύννεφα
  2. Κοντέσα Εστερχάζυ
  3. Η παρθένα της γειτονιάς μου
  4. Βροχή
  5. Προσωπογραφία της μητέρας μου
  6. Το κοντσέρτο
  7. Ο κύριος Νολλ
  8. Οι δολοφόνοι
  9. Βραδινή επιστροφή
  10. Χορός με τη σκιά μου.
 
 
to xamogelo tis tsokontas photo1
 
 
 
Το νήμα που συνδέει και τις 10 ξεχωριστές ιστορίες είναι η μοναχική φιγούρα μιας γυναίκας μέσα σε μια μεγαλούπολη. Ο δίσκος περιλαμβάνει μερικές από τις ομορφότερες μελωδίες που μας χάρισε ο μέγας ερωτικός και όχι μόνο, ίσως όλη η πληθώρα των καταξιωμένων Ελλήνων δημιουργών. Η "βροχή" είναι το αγαπημένο μου κομμάτι από όλο το έργο του Χατζιδάκι, η βροχή πάντα με μελαγχολούσε, με αυτό το κομμάτι την αγάπησα. Ένα κομψοτέχνημα που ξεκινάει ήρεμα, με ένα τυπικό χατζιδακικό μοτίβο για να καταλήξει σε ένα ολύμπιο, ανεπανάληπτης αισθαντικότητας, διονυσιακό φινάλε.
 
Η μοναχική γυναίκα, η κοντέσα, είναι μια άγνωστη που συνάντησε τυχαία ο Χατζιδάκις μέσα στο πλήθος, η μοναξιά και η μελαγχολία της οποίας έκαναν αλγεινή εντύπωση μέσα του. Η μεγαλούπολη είναι η 
Νέα Υόρκη, στην αγκαλιά της οποίας βρισκόταν τότε ο δημιουργός και στα στούντιο της οποίας ηχογραφήθηκε αυτό το θεσπέσιο άλμπουμ με παραγωγό τον γνωστό Quincy Jones. Και τα 10 κομμάτια είναι πλημμυρισμένα από το λυρισμό, τη νοσταλγία και τη θλίψη που αποπνέει, σαν σφραγίδα ή σαν σημάδι αναγνώρισης, από κάθε νότα αυτού του μοναδικού καλλιτέχνη.
 
Νοσταλγία για κάτι σχεδόν απροσδιόριστο, κάτι που δεν βιώθηκε όπως πρέπει, που όμως η σημασία του ήταν τόσο μεγάλη, που πρόλαβε να σχηματιστεί ως ανάμνηση στον ατελείωτο κυκεώνα της μνήμης. Και όχι μόνο αποκρυσταλλώθηκε σε μια θύμηση, αλλά αποτέλεσε από τότε το ιδανικό περιβάλλον, το χαμένο παράδεισο για τον Χατζιδάκι. Όλος ο δίσκος, όπως μας πληροφορεί ο ίδιος ο δημιουργός του, γράφτηκε με μια ανάμειξη απόγνωσης και αναθυμιάσεων σκληρής μνήμης. Σαν τα πυκνά σύννεφα που μαζεύονται απειλητικά, μαυρίζοντας τον ουρανό της μεγαλούπολης, παίρνοντας μαζί τους ανεπιστρεπτί κάθε αδύναμη αχτίδα ελπίδας για τον ορίζοντα της σωτηρίας. Μεγάλα, μαύρα σύννεφα που κουβαλάνε μαζί τους τη βροχή, μια κρύα, θλιβερή, γεμάτη παράπονο και δάκρυ βροχή, που ξεπλένει όμως στο τέλος τον πόνο και την απελπισία από τα πρόσωπα των ανθρώπων, λες και ο ουρανός ξεσπάει μανιασμένος σε καταιγίδα, μόνο γι’ αυτό το λόγο, για να σκουπίσει τη μοναξιά από τις όψεις των μελαγχολικών ανθρώπων.
 
 
to xamogelo tis tsokontas photo3
 
 
Αυτό το έργο είναι πλέον κλασικό που σημαίνει πως θεωρείται πρότυπο στο είδος του και είμαι απόλυτα σίγουρος πως θα ακούγεται με ευχαρίστηση και έναν αιώνα από σήμερα. Δεν χωράει μέσα στα στενά πλαίσια της μουσικής κριτικής, είναι υπεράνω βαθμολόγησης και αξιολόγησης, αποτελεί πλέον ένα άφθαρτο και ίσως ένα άφταστο κληροδότημα για τις επόμενες γενιές αυτής της χώρας, άλλωστε η παραγωγή μας σε αυτό το είδος μουσικής είναι αμελητέα. Ένα άλμπουμ κατάλληλο για κάθε περίσταση και κάθε γούστο, για μελέτη, για ευχάριστη ενασχόληση, για ονειροπόληση, για μελαγχολία, για περισυλλογή, για εξάσκηση. Ένα έργο – δοκίμιο πάνω στο συναίσθημα, στην μοναξιά, στην απελπισία, στην ευτυχία που ποτέ δεν έρχεται ολοκληρωτικά αλλά με δόσεις, μόνο για να μας κρατάει ζωντανούς και για να μας υπενθυμίζει πως υπάρχει. Σαν τη σιωπή πριν την άγρια καταιγίδα, τότε που τα σύννεφα μαζεύονται σιγά-σιγά για να σκεπάσουν με την καταχνιά τους τον παραδομένο ουρανό σαν κατάρα.
 
 
Ένας δίσκος που προτείνω σε κάθε ακροατή, ανεξαρτήτως ηλικίας και παιδείας, για την συγκλονιστική του μουσική αφήγηση, για τις ανεπανάληπτες, μελαγχολικές μελωδίες του, για την τρυφερή, μοναχική ιστορία που κρύβεται από πίσω του και τέλος γιατί, όπως κάθε ποιοτικό καλλιτέχνημα, μπορεί να αποτελέσει την πανάκεια για κάθε πόνο ή απώλεια που θα ενσκήψει στη ζωή μας, μέχρι η τελική, κατασκότεινη βροχή να μας πάρει τελικά μαζί της.
 
 
 
 
 
 
Από τον Θωμά Χατζηθωμά
 
 
 
Προσθέστε το σχόλιό σας

1000 Characters left


 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « SLOW TRAIN COMING - BOB DYLAN KIND OF BLUE »

Online περιοδικό ποικίλης ύλης. Ευχαριστούμε που επισκεφτήκατε την ιστοσελίδα μας.

 

Photo Gallery